backgammon names around the world
Jeśli kiedykolwiek poprosiłeś o backgammona w Stambule, Salonikach, Teheranie, Tel Awiwie czy São Paulo i spotkałeś się z uprzejmą korektą, już wiesz, że najstarsza plansza świata podróżuje pod wieloma paszportami. Nazwy backgammona na świecie to nie tylko tłumaczenia. To drzwi do lokalnych zestawów reguł, zwyczajów punktacji i sposobów siedzenia przy planszy. Ten artykuł mapuje główne nazwy: tavla, tavli, nard, gamão i shesh besh. Następnie podaje krótką instrukcję do czytania gry, gdy nazwa się zmienia, ale kości nie. Orion Backgammon patrzy na to tak samo: jedna gra mająca pięć tysięcy lat, dwanaście ręcznie wykonanych światów i podróż przez Morze Śródziemne i dalej.
Jakie są nazwy backgammona na świecie?
Ta sama gra występuje jako Tavla w Turcji, Tavli w Grecji i na Cyprze, Nard w Iranie i dużej części Azji Zachodniej, Gamão w Brazylii i Portugalii, Shesh Besh w Izraelu i wielu arabskojęzycznych salonach oraz Backgammon w większości krajów anglojęzycznych. Każda nazwa niesie ze sobą mały zestaw lokalnych zasad, ale plansza, dwadzieścia cztery punkty i piętnaście pionków na stronę pozostają stałe. Oto główne nazwy w szczegółach.
Tavla w Turcji
Tavla to codzienne tureckie słowo na backgammona i gra się w nią w herbaciarniach, domach i na rogach ulic od Ankary po Antalyę. Turecka tavla zwykle rezygnuje z kostki podwajającej. Zwykła wygrana liczy jeden punkt, gammon nazywa się mars, a backgammon nazywa się katmer. Zasady przesuwania pionków są poza tym zbliżone do standardowego międzynarodowego backgammona.
Tavli w Grecji i na Cyprze
Grecki gracze używają nazwy tavli dla rodziny trzech gier granych na zmianę: Portes, Plakoto i Fevga. Tylko Portes przypomina ściśle globalną formę backgammona. Plakoto wprowadza zasadę przypinania, a Fevga zamienia planszę w czysty wyścig. Gracz, który prosi o tavli, zwykle prosi o pełny trzyetapowy cykl, a nie pojedynczy mecz.
Nard w Iranie i Azji Zachodniej
Nard to perska nazwa backgammona, powszechna od Iranu przez Armenię, Azerbejdżan i części Azji Środkowej. Rdzeń planszy i system przesuwania są takie same jak w międzynarodowym backgammonie. Wiele stołów nard gra bez kostki podwajającej, a regionalne warstwy punktacji często zastępują standardowe nazwy gammona i backgammona.
Shesh Besh w Izraelu
Shesh besh to standardowa hebrajska nazwa backgammona, szeroko używana w całym Izraelu. Gra turniejowa tam zwykle podlega międzynarodowym zasadom z kostką podwajającą. Sama nazwa pochodzi od perskich liczb oznaczających sześć i pięć, co jest małym przypomnieniem, jak stara jest podróż tej gry.
Gamão w Brazylii i Portugalii
Gamão to portugalskie słowo na backgammona, zapisywane w niektórych angielskich kontekstach jako gamao. Brazylijscy gracze używają tej samej planszy, tej samej pozycji startowej i tych samych międzynarodowych zasad co klub w Ameryce Północnej czy Europie. Jeśli usiądziesz w São Paulo, możesz spodziewać się kostki podwajającej i standardowego znoszenia pionków.
Czy tavla to ta sama gra co backgammon?
Tak i nie. Tavla dzieli planszę, dwadzieścia cztery punkty, piętnaście pionków na stronę i cel zniesienia pionków jako pierwszy, ale turecka tavla zazwyczaj usuwa kostkę podwajającą i zmienia nazwy warstw punktacji. Zasady przesuwania pionków, zbijania i znoszenia pozostają bliskie międzynarodowemu backgammonowi.
Praktyczna różnica polega na kontrakcie meczowym. W standardowym backgammonie z kostką każda pozycja niesie dwa pytania: jaki jest ruch pionkami i jaka jest decyzja o kostce. W tureckiej tavli bez kostki pytanie o kostkę znika. Po prostu grasz pionkami. Zwykła wygrana to jeden punkt, mars to dwa, a katmer to trzy. To czyni grę bardziej czysto pozycyjną i mniej opartą o zarządzanie zmiennością.
To jest prawdziwy kompromis. Z kostką gracz może wykorzystać przewagę lub uciec z przegranej partii. Bez kostki wynik przesuwa się wolniej, a gra nagradza czyste przesuwanie pionków ponad kontrolę ryzyka. Żadne nie jest lepsze. To po prostu różne kontrakty, a dobrzy gracze dostosowują się do kontraktu, który mają przed sobą.
Czym różni się greckie Tavli od tureckiej Tavli?
Greckie Tavli to nie jedna gra, ale zestaw trzech gier granych na zmianę: Portes, Plakoto i Fevga. Turecka Tavla przeciwnie, najczęściej oznacza pojedynczą grę zbliżoną do międzynarodowego backgammona bez kostki. Kluczowa różnica polega zatem na liczbie zestawów zasad w sesji.
Oto grecka sekwencja:
- Portes jest najbliższym kuzynem globalnego backgammona. Zbijanie jest dozwolone, a warstwy punktacji za gammona i backgammona istnieją.
- Plakoto zmienia układ startowy i dodaje zasadę przypinania. Pionek może zostać uwięziony pod pionkiem przeciwnika, co zmienia przebieg gry.
- Fevga zamienia planszę w wyścig. Obie strony poruszają się w tym samym kierunku wokół planszy, a zwykłe zbijanie i odsyłanie jest usunięte.
Turecka tavla z kolei utrzymuje standardowe zasady zbijania i standardową pozycję otwarcia. Główna adaptacja to brak kostki i lokalne nazwy mars i katmer. Jeśli znasz tylko jeden lokalny wariant backgammona, Portes jest najbezpieczniejszym mostem do greckiego tavli.
Czym jest Nard i gdzie się w niego gra?
Nard to perska nazwa backgammona, używana w Iranie, Armenii, Azerbejdżanie i częściach Azji Środkowej i oznacza tę samą planszę i system przesuwania z regionalnymi różnicami w punktacji. Samo słowo jest na tyle stare, że pojawia się w literaturze perskiej, a gra była częścią irańskiego życia społecznego przez stulecia.
W wielu irańskich grach nard kostka podwajająca jest nieobecna. Odpowiednik gammona często nazywa się mars, a odpowiednik backgammona może mieć odrębną lokalną nazwę. Niektóre regionalne formy nard, zwłaszcza na Kaukazie, zmieniają układ startowy, więc zawsze warto potwierdzić ustawienie przed grą. Rdzeń logiki, blokada kontra blot, kotwica kontra wyścig, pozostaje identyczny jak przy każdym innym stole backgammona.
Dlaczego Brazylia nazywa to Gamao?
Gamao to po prostu brazylijsko-portugalska pisownia słowa gamão, standardowego portugalskiego określenia backgammona. Gra w Brazylii podlega tym samym międzynarodowym zasadom, które znajdziesz w europejskim czy północnoamerykańskim klubie. Możesz spodziewać się kostki podwajającej, standardowej pozycji startowej i tej samej logiki znoszenia pionków.
Portugalskojęzyczny backgammon ma silną obecność klubową i internetową. Jeśli podróżujesz do Brazylii i poprosisz o gamao, zostaniesz skierowany dokładnie do gry, którą już znasz. Nie ma ukrytego lokalnego wariantu do rozszyfrowania przed siadaniem do stołu.
Instrukcja: Co sprawdzić przed grą przy różnych nazwach?
Zanim wykonasz pierwszy ruch na stole zwanym tavla, tavli, nard lub gamão, potwierdź pięć małych punktów kontraktu: kostkę w grze, lokalne nazwy punktacji, układ startowy, kierunek przesuwania i zasadę znoszenia. Dwuminutowa kontrola zapobiega długiej kłótni później.
- Kostka w grze? Zapytaj, czy używana jest kostka podwajająca. Turecka tavla i wiele stołów nard mówi nie. Standardowe gamão i izraelskie shesh besh mówią tak.
- Lokalne nazwy punktacji? Potwierdź, jak lokalnie nazywa się gammon i backgammon. W tureckiej tavli to mars i katmer. W greckim Tavli terminy mogą się zmieniać w zależności od gry.
- Układ startowy? Niektóre regionalne formy nard i greckie Plakoto zmieniają miejsce rozpoczęcia pionków. Sprawdź przed pierwszym rzutem.
- Kierunek przesuwania? W Fevga obie strony biegną w tę samą stronę wokół planszy. W Portes i standardowym backgammonie biegną w przeciwnych kierunkach.
- Zasada znoszenia? Większość form używa standardowego znoszenia, ale kilka regionalnych gier dodaje ograniczenia. Potwierdź, czy musisz użyć dokładnych oczek do zniesienia, czy możesz znieść wyższą liczbą.
Oto mały praktyczny przykład. Siadasz w Stambule i otwierasz rzutem 3-1. W międzynarodowym backgammonie silnym ruchem jest 8/5 6/5, tworząc punkt piąty. W tureckiej tavli bez kostki ten sam ruch jest nadal poprawny, ponieważ pionki nie znają nazwy punktacji. Różnica nie leży w tym ruchu, ale w tym, co dzieje się, gdy gra się kończy: zwykła wygrana płaci jeden, mars płaci dwa, katmer płaci trzy. Jeśli przenosisz nawyki z kostką na stół tavli bez kostki, możesz przemyśleć ryzyko gammona. Bez kostki nie ma presji redouble, więc po prostu grasz pozycję pionków.
Jakie są uczciwe kompromisy między tymi lokalnymi wersjami a standardowym backgammonem?
Głównym kompromisem jest kostka podwajająca. Tam, gdzie kostki brak, gra traci warstwę strategii zmienności, ale staje się bardziej czysto oparta na przesuwaniu pionków. To nie jest mała różnica. Gracz backgammona, który jest silny z kostką, może czuć się niedoposażony w tureckiej tavli, ponieważ wynik nie może przyspieszyć. Gracz tavli, który przechodzi do standardowego backgammona, może potrzebować czasu, aby nauczyć się wyczucia kostki i punktów przyjęcia.
Drugim kompromisem jest złożoność. Greckie Tavli wymaga trzymania w głowie trzech różnych zestawów zasad i przełączania się między nimi. To wspaniałe ćwiczenie umysłowe, ale to inny mięsień niż pojedynczy długi mecz z kostką. Standardowy międzynarodowy backgammon ma najprostszy kontrakt pojedynczej gry, co czyni go najlepszą podstawą dla rankingu, który buduje Orion.
Nie ma poprawnej lokalnej wersji. Uczciwy pogląd jest taki, że wiele nazw gry to produkt geografii, nie jakości. Każdy stół zachował jedną część gry i rozluźnił inną. Zrozumienie tych wyborów czyni cię lepszym graczem przy każdym stole.
FAQ: Nazwy backgammona na świecie i Orion
Czy Orion Backgammon używa tych regionalnych nazw w swoich światach?
Orion jest zbudowany jako dwanaście ręcznie wykonanych światów, a podróż przechodzi przez sale nawiązujące do Morza Śródziemnego i dalej, w tym Tangier Café i Celestial. Sama gra używa standardowych międzynarodowych zasad backgammona z kostką podwajającą. Regionalne nazwy są honorowane w projektowaniu światów, nie przez zmianę podstawowych zasad.
Czy mogę grać zasadami Tavla lub Nard w Orionie?
Na starcie Orion gra standardową międzynarodową formą backgammona z kostką podwajającą. Lokalne zestawy zasad, takie jak turecka tavla bez kostki czy greckie Plakoto, nie są osobnymi trybami. To świadomy wybór. Jedna uczciwa drabinka rankingowa wymaga jednego spójnego kontraktu zasad.
Kiedy Orion będzie dostępny?
Orion jest przed premierą. Lista w App Store nie jest jeszcze aktywna, a gra nie jest dziś do pobrania. Lista Founding 1000 się zapełnia. Gdy się zapełni, zaczyna się Sezon 1. Pierwsi tysiąc graczy zachowuje darmowy premium pass Sezonu 1, odznakę Founding i skórkę planszy, która nigdy nie będzie sprzedawana ponownie.
Czego powinienem się najpierw nauczyć, jeśli chcę grać przy tych nazwach?
Najlepszym przygotowaniem jest najpierw nauka standardowego międzynarodowego backgammona: planszy, pozycji startowej, zbijania, znoszenia i kostki podwajającej. Gdy to znasz, lokalne nazwy to głównie małe zmiany zasad, które możesz potwierdzić w dwie minuty przy stole.
Celem wszystkich tych nazw nie jest dzielenie gry. To dowód na to, jak daleko podróżowała. Gdy grasz w Orionie, nie będziesz musiał wybierać między tavla a backgammonem. Przejdziesz przez dwanaście światów, od kawiarni w Tangerze po niebiański stół, z weryfikowalnie uczciwymi kośćmi, bez reklam, bez śledzenia przez podmioty trzecie i z prawdziwą drabinką rankingową od Driftwood do Orion. Jeśli chcesz być wśród Founding 1000, możesz dołączyć do tej listy teraz. Sezon 1 zaczyna się, gdy zapisane zostanie tysięczne imię.