τάβλικανόνεςαρχάριοι
Το πρώτο πράγμα που μπερδεύει όποιον μαθαίνει τάβλι δεν είναι οι κανόνες, είναι ότι το τάβλι δεν είναι ένα παιχνίδι. Είναι τρία, παίζονται στο ίδιο ταμπλό με τα ίδια πούλια, και το καθένα ξεκινά από διαφορετική θέση. Αν στήσεις τα πούλια για πόρτες και ο απέναντι περιμένει πλακωτό, δεν κάνατε λάθος στους κανόνες, παίζετε άλλο παιχνίδι.
Παρακάτω είναι το στήσιμο και για τα τρία, με τη σειρά που τα μαθαίνει κανείς, και ο έλεγχος που σου λέει σε δέκα δευτερόλεπτα αν το ταμπλό είναι σωστό.
Πόσα πούλια έχει το τάβλι;
Δεκαπέντε ο καθένας, τριάντα συνολικά, και ο αριθμός δεν αλλάζει σε κανένα από τα τρία παιχνίδια. Το ταμπλό έχει είκοσι τέσσερις θέσεις, τα γνωστά τρίγωνα, χωρισμένες σε τέσσερα εξάδες. Η μπάρα στη μέση χωρίζει το ταμπλό στα δύο. Οι έξι θέσεις που είναι πιο κοντά σου, εκεί όπου τελικά θα μαζέψεις, είναι το σπίτι σου.
Κράτα τον αριθμό δεκαπέντε στο μυαλό σου. Είναι ο μόνος έλεγχος που χρειάζεσαι: όποιο και να είναι το παιχνίδι, αν τα πούλια σου πάνω στο ταμπλό δεν αθροίζουν δεκαπέντε, το στήσιμο είναι λάθος πριν καν ρίξεις.
Πώς στήνονται οι πόρτες;
Οι πόρτες είναι το παιχνίδι που ο υπόλοιπος κόσμος λέει backgammon, και είναι το μόνο από τα τρία με σκορπισμένο στήσιμο. Τα δεκαπέντε πούλια σου μοιράζονται σε τέσσερις θέσεις, και ο απέναντι έχει την καθρεφτική εικόνα.
- Δύο πούλια στην πιο μακρινή θέση, τη θέση 24, δηλαδή μέσα στο σπίτι του αντιπάλου.
- Πέντε πούλια στη θέση 13.
- Τρία πούλια στη θέση 8.
- Πέντε πούλια στη θέση 6, μέσα στο δικό σου σπίτι.
Δύο συν πέντε συν τρία συν πέντε κάνει δεκαπέντε. Οι δύο παίκτες κινούνται σε αντίθετες κατευθύνσεις, ο καθένας προς το δικό του σπίτι, και γι' αυτό τα δύο μακρινά πούλια του ενός κοιτάζουν κατάματα τα πέντε του άλλου. Εδώ, και μόνο εδώ από τα τρία, ένα ξεμοναχιασμένο πούλι χτυπιέται και πηγαίνει στη μπάρα.
Πώς στήνεται το πλακωτό;
Πολύ πιο απλά, και εδώ αρχίζει να φαίνεται γιατί το τάβλι δεν μεταφράζεται. Και οι δεκαπέντε πούλια σου μπαίνουν στοιβαγμένα σε μία μόνο θέση, τη μάνα, στη γωνία που σου ανήκει. Ο αντίπαλος κάνει το ίδιο στη δική του γωνία, στην αντικρινή πλευρά, και οι δύο κινείστε σε αντίθετες κατευθύνσεις όπως και στις πόρτες.
Αυτό που αλλάζει δεν είναι το στήσιμο αλλά τι συμβαίνει όταν πέσεις πάνω σε μονό πούλι. Δεν το χτυπάς και δεν πάει στη μπάρα. Κάθεσαι από πάνω του και το πλακώνεις: μένει ακίνητο, θαμμένο, μέχρι να σηκώσεις εσύ το δικό σου. Ένα πλακωμένο πούλι πάνω στη μάνα του αντιπάλου είναι από τις πιο βαριές θέσεις του παιχνιδιού, γιατί τα υπόλοιπα δεκατέσσερα του δεν προχωράνε χωρίς αυτό.
Πώς στήνεται η φέβγα;
Ίδιο στήσιμο με το πλακωτό στην όψη, και εντελώς άλλο παιχνίδι στην ουσία. Και οι δεκαπέντε πούλια σε μία θέση, αλλά τώρα οι δύο παίκτες κινούνται προς την ίδια κατεύθυνση, ο ένας πίσω από τον άλλον γύρω από το ταμπλό.
Επειδή τρέχετε προς τα ίδια, τα πούλια δεν συναντιούνται ποτέ μετωπικά και δεν υπάρχει καθόλου χτύπημα. Το όπλο είναι το κλείσιμο: στη φέβγα φτάνει ένα μόνο πούλι για να κρατήσει μια θέση κλειστή, εκεί που στις πόρτες χρειάζονται δύο. Το παιχνίδι γίνεται αγώνας δρόμου με φράγματα, όχι μάχη.
Ίδιο ταμπλό, ίδια πούλια, τρεις εντελώς διαφορετικές βραδιές.
Ποιες είναι οι πιο συχνές λάθος στησίματα;
Σχεδόν όλα τα λάθη είναι τέσσερα, και όλα φαίνονται πριν την πρώτη ζαριά αν κοιτάξεις.
- Δεν συμφωνήσατε ποιο παιχνίδι παίζετε. Είναι το πιο συχνό απ' όλα, και το μόνο που δεν το δείχνει το ταμπλό.
- Λάθος κατεύθυνση. Στις πόρτες και στο πλακωτό πηγαίνετε αντίθετα, στη φέβγα και οι δύο προς τα ίδια. Αν έχεις αμφιβολία, δείξε με το δάχτυλο πού θα μαζέψεις.
- Τα πούλια δεν αθροίζουν δεκαπέντε. Στις πόρτες μέτρα δύο, πέντε, τρία, πέντε. Στα άλλα δύο μέτρα τη στοίβα.
- Λάθος σπίτι. Το σπίτι σου είναι πάντα οι έξι θέσεις όπου καταλήγεις, όχι αυτές που έχεις μπροστά σου στην αρχή.
Ένα τελευταίο, που δεν είναι λάθος στησίματος αλλά το πληρώνεις σαν λάθος: ο κύβος διπλασιασμού ανήκει στις πόρτες. Στο πλακωτό και στη φέβγα, όπως παίζονται στα καφενεία, ο κύβος απλώς δεν μπαίνει στο τραπέζι.
Πώς μοιάζει το στήσιμο σε ψηφιακό ταμπλό;
Το ίδιο, με τη διαφορά ότι δεν μπορεί να γίνει λάθος. Στο Orion το ταμπλό στήνεται μόνο του για το παιχνίδι που διάλεξες, τα πούλια δεν πέφτουν και δεν χάνονται κάτω από το τραπέζι, και η κατεύθυνση φαίνεται από την πρώτη κίνηση. Ό,τι μένει είναι η ζαριά.
Και επειδή σε ένα ψηφιακό τραπέζι δεν βλέπεις το χέρι που ρίχνει, τα ζάρια εδώ είναι αποδείξιμα δίκαια: ο διακομιστής δεσμεύεται στη σειρά των ζαριών με SHA-256 πριν αρχίσει η παρτίδα και αποκαλύπτει τον σπόρο όταν τελειώσει, οπότε οποιοσδήποτε μπορεί να ξαναϋπολογίσει κάθε ζαριά στο orion.arthea.ai/verify, χωρίς λογαριασμό.