Από τον Valentin Ενημέρωση: πλακωτό τάβλι κανόνες
Το πλακωτό είναι το δεύτερο παιχνίδι του ταβλιού: κάθε παίκτης ξεκινά με τα δεκαπέντε πούλια στοιβαγμένα στη μάνα, στην πιο μακρινή θέση του σπιτιού του αντιπάλου, και οι δύο κινούνται σε αντίθετες κατευθύνσεις. Κανένα πούλι δεν χτυπιέται: όποιο μείνει μόνο του πλακώνεται από αντίπαλο πούλι και δεν κουνιέται μέχρι να ελευθερωθεί.
Μια διευκρίνιση πριν ξεκινήσουμε, για να μη σε στείλουμε σε λάθος τραπέζι: το Orion Τάβλι παίζει μόνο τους διεθνείς κανόνες, δηλαδή τις πόρτες όπως παίζονται παντού στον κόσμο, με κύβο διπλασιασμού. Το πλακωτό και η φεύγα δεν υπάρχουν ως παιχνίδια μέσα στην εφαρμογή. Τα γράφουμε εδώ επειδή είναι το μισό τάβλι που ξέρει κάθε Έλληνας, και αξίζει να είναι γραμμένα σωστά. Τις πόρτες τις εξηγούμε χωριστά, στο άρθρο για το πώς παίζεται το τάβλι.
Αν διαβάζεις αγγλικά, ο πλήρης οδηγός μας για τους διεθνείς κανόνες έχει και διαγράμματα για κάθε φάση της παρτίδας.
Πώς στήνεται το πλακωτό;
Και τα δεκαπέντε πούλια σου μπαίνουν σε μία θέση, τη μάνα. Βρίσκεται στη γωνία απέναντι από το σπίτι σου, δηλαδή στην τελευταία θέση του σπιτιού του αντιπάλου, και η δική του μάνα στέκεται στην αντικρινή γωνία, μέσα στο δικό σου σπίτι. Οι δύο θέσεις που ακολουθούν τη μάνα στη διαδρομή σου λέγονται παραμάνα και προπαραμάνα.
Το στήσιμο και των τριών παιχνιδιών, με τα συνηθισμένα λάθη, είναι γραμμένο χωριστά.
Προς τα πού κινείται ο καθένας;
Σε αντίθετες κατευθύνσεις, όπως στις πόρτες. Κάνεις τον γύρο του ταμπλό από τη μάνα σου ως το σπίτι σου, και στον δρόμο διασταυρώνεσαι με τα πούλια του αντιπάλου που έρχονται από την άλλη μεριά. Τα ζάρια παίζονται όπως παντού: κάθε ζάρι είναι ξεχωριστή κίνηση, οι διπλές παίζονται τέσσερις φορές, και η ζαριά πρέπει να παιχτεί ολόκληρη όταν αυτό είναι δυνατό.
Τι σημαίνει πλακώνω ένα πούλι;
Αν πέσεις με πούλι σου σε θέση όπου ο αντίπαλος έχει ένα μόνο πούλι, δεν το χτυπάς. Κάθεσαι από πάνω του. Το πλακωμένο πούλι μένει εκεί ακίνητο όσο το δικό σου είναι από πάνω, και η θέση λογαριάζεται πια δική σου πόρτα: ο αντίπαλος δεν μπορεί να πατήσει σε αυτήν.
Το πούλι που πλακώνει κινείται ελεύθερα όποτε θέλεις. Μόλις φύγει, και δεν έχει μείνει άλλο δικό σου από πάνω, το πλακωμένο ξεπλακώνεται και ξαναπαίζει κανονικά. Πόρτα, με λίγα λόγια, είναι μια θέση με δύο ή περισσότερα δικά σου πούλια, ή με ένα δικό σου πάνω σε αντίπαλο.
Στην πράξη η διαφορά από τις πόρτες είναι τεράστια. Στις πόρτες ένα χτυπημένο πούλι χάνει χρόνο και ξαναμπαίνει. Στο πλακωτό το πλακωμένο πούλι δεν πάει πουθενά, και όσο κάθεται εκεί, παίζεις ουσιαστικά με δεκατέσσερα.
Στις πόρτες το λάθος σε γυρίζει πίσω. Στο πλακωτό σε θάβει.
Τι είναι η μάνα και γιατί κρίνει την παρτίδα;
Μάνα λέγεται η αρχική θέση, και ιδίως το τελευταίο πούλι που μένει πάνω της. Όσο η στοίβα έχει δύο ή περισσότερα πούλια είναι πόρτα και δεν κινδυνεύει. Όταν μείνει ένα, γίνεται ο πιο πολύτιμος στόχος του ταμπλό.
Αν ο αντίπαλος πλακώσει τη μάνα σου, η παρτίδα κρίνεται σχεδόν πάντα στο διπλό. Το πούλι που την πλακώνει κάθεται στην πρώτη θέση του δικού του σπιτιού και δεν χρειάζεται να φύγει πριν από το μάζεμα, ενώ εσύ δεν μπορείς να φέρεις και τα δεκαπέντε στο σπίτι σου όσο ένα μένει θαμμένο στην αφετηρία. Γι' αυτό σε πολλά τραπέζια η παρτίδα τελειώνει επιτόπου: χάνεις διπλό, δύο βαθμούς.
Υπάρχει μία εξαίρεση που αξίζει να ξέρεις. Αν ο αντίπαλος έχει ακόμη πούλια στη δική του μάνα, η παρτίδα συνεχίζεται, γιατί μπορεί να πάθει το ίδιο. Αν πλακωθούν και οι δύο μάνες, η παρτίδα είναι ισόπαλη και δεν παίρνει κανείς βαθμό. Επειδή οι κανόνες της μάνας δεν παίζονται ίδια σε κάθε παρέα, λέγονται πριν από την πρώτη ζαριά.
Πότε αρχίζει το μάζεμα;
Όταν και τα δεκαπέντε πούλια σου είναι μέσα στο σπίτι σου και κανένα δεν είναι πλακωμένο. Μαζεύεις όπως στις πόρτες: το εξάρι σηκώνει πούλι από την έκτη θέση, το τρία από την τρίτη, και αν φέρεις αριθμό μεγαλύτερο από την πιο μακρινή σου κατειλημμένη θέση, σηκώνεις από εκεί. Αν η θέση του αριθμού είναι άδεια και έχεις πούλια πιο πίσω, κινείς ένα από αυτά.
Το σπίτι σου είναι η περιοχή όπου ξεκινούν τα πούλια του αντιπάλου, οπότε μέχρι να φύγουν όλα, ένα ξεμοναχιασμένο πούλι σου εκεί μπορεί να πλακωθεί. Αν συμβεί την ώρα που μαζεύεις, σταματάς μέχρι να ξεπλακωθεί.
Πώς μετράει η νίκη στο πλακωτό;
- Μονό: ο αντίπαλος έχει μαζέψει τουλάχιστον ένα πούλι. Ένας βαθμός.
- Διπλό: ο αντίπαλος δεν έχει μαζέψει κανένα. Δύο βαθμοί.
- Πλακωμένη μάνα: διπλό, με την εξαίρεση που είδαμε πιο πάνω.
Τριπλό δεν υπάρχει, ούτε κύβος. Στο πλακωτό δεν διπλασιάζει κανείς, και ό,τι κερδίζεται, κερδίζεται στο ταμπλό.
Πώς παίζεται το πλακωτό μέσα σε ένα ματς τάβλι;
Σε ένα ματς τάβλι τα τρία παιχνίδια παίζονται εναλλάξ, συνήθως με τη σειρά πόρτες, πλακωτό, φεύγα, και σε μερικά μέρη ανάποδα. Ο στόχος συμφωνείται από πριν, συνήθως στους 3, στους 5 ή στους 7 βαθμούς. Στο πρώτο παιχνίδι ρίχνει ο καθένας ένα ζάρι και ξεκινά ο μεγαλύτερος, και από εκεί και πέρα ο νικητής κάθε παιχνιδιού παίζει πρώτος στο επόμενο.
Τι στρατηγική θέλει το πλακωτό;
Τέσσερις ιδέες κάνουν τη μεγαλύτερη διαφορά για όποιον ξεκινά.
- Πρόσεχε τη μάνα όσο πλησιάζει ο αντίπαλος. Στην αρχή είναι ασφαλής, γιατί τα πούλια του είναι μακριά. Ο κίνδυνος μεγαλώνει όσο εκείνος φέρνει πούλια στο σπίτι του, οπότε μην αφήσεις ένα μόνο πούλι στην αφετηρία όταν έχουν φτάσει σε απόσταση ζαριάς.
- Πλάκωνε μέσα στο σπίτι σου. Εκεί ξεκινούν τα πούλια του αντιπάλου, και ένα πούλι που πλακώνεις εκεί μένει πλακωμένο για πολύ, γιατί το δικό σου δεν χρειάζεται να φύγει πριν από το μάζεμα.
- Κινήσου σε ζευγάρια. Ένα μοναχικό πούλι στον δρόμο αντίπαλων πουλιών που έρχονται είναι πρόσκληση. Δύο μαζί είναι πόρτα.
- Χτίσε πόρτες μπροστά στη μάνα του αντιπάλου. Κάθε κλειστή θέση εκεί δυσκολεύει την έξοδό του, και πούλια που δεν βγαίνουν μένουν εκτεθειμένα σε πλάκωμα.
Συχνές ερωτήσεις για το πλακωτό
Μπορώ να παίξω πλακωτό στο Orion;
Όχι. Το Orion Τάβλι παίζει μόνο τους διεθνείς κανόνες, που αντιστοιχούν στις πόρτες, με κύβο διπλασιασμού και ματς στους πόντους. Το πλακωτό και η φεύγα δεν είναι παιχνίδια της εφαρμογής, και δεν θέλουμε να αφήσουμε να εννοηθεί κάτι άλλο.
Τι γίνεται αν πλακωθούν και οι δύο μάνες;
Η παρτίδα είναι ισόπαλη και δεν γράφεται βαθμός. Κανείς από τους δύο δεν μπορεί να φέρει όλα του τα πούλια στο σπίτι, οπότε δεν μπορεί να υπάρξει νικητής.
Είναι το πλακωτό ίδιο με την ταπά ή τη μαχμπούσα;
Είναι συγγενικά. Η βουλγαρική ταπά και η μαχμπούσα της Μέσης Ανατολής έχουν το ίδιο πλάκωμα, αλλά όχι τον κανόνα της μάνας. Για τις παραλλαγές του ταβλιού σε όλο τον κόσμο έχουμε ξεχωριστό άρθρο.
Πού διαβάζω για τη φεύγα;
Στο άρθρο με τους κανόνες της φεύγας, μαζί με τον κανόνα του πρώτου πουλιού και τα όρια στο κλείσιμο. Είναι το τρίτο παιχνίδι του ταβλιού και το πιο διαφορετικό από τα τρία, αφού εκεί δεν χτυπάει ούτε πλακώνει κανείς.
Τις πόρτες μπορείς να τις παίξεις απόψε με πραγματικούς αντιπάλους: το Orion Τάβλι είναι δωρεάν σε iPhone και Android, και κάθε ζαριά ελέγχεται στο orion.arthea.ai/verify.