τάβλικανόνεςαρχάριοι
Το τάβλι μαθαίνεται σε δέκα λεπτά και δεν εξαντλείται σε μια ζωή. Οι κανόνες που ακολουθούν είναι των πορτών, του παιχνιδιού που ο υπόλοιπος κόσμος λέει backgammon και που παίζεται σχεδόν παντού με τους ίδιους ακριβώς κανόνες. Το πλακωτό και η φέβγα, τα άλλα δύο παιχνίδια του ταβλιού, μοιράζονται το ταμπλό αλλά όχι όλα αυτά.
Το στήσιμο, δηλαδή πού ακριβώς μπαίνουν τα δεκαπέντε πούλια και για τα τρία παιχνίδια, το έχουμε χωριστά. Εδώ ξεκινάμε από τη στιγμή που το ταμπλό είναι έτοιμο.
Ποιος παίζει πρώτος στο τάβλι;
Ρίχνετε από ένα ζάρι ο καθένας. Όποιος φέρει το μεγαλύτερο παίζει πρώτος, και παίζει με τους δύο αριθμούς που μόλις έπεσαν στο τραπέζι, τον δικό του και του αντιπάλου. Αν φέρετε το ίδιο, ξαναρίχνετε.
Από εκεί και πέρα παίζετε εναλλάξ, ρίχνοντας κάθε φορά και τα δύο ζάρια μαζί.
Πώς κινούνται τα πούλια;
Κάθε ζάρι είναι μια ξεχωριστή κίνηση. Αν φέρεις πέντε και τρία, μετακινείς ένα πούλι πέντε θέσεις και ένα άλλο τρεις, ή το ίδιο πούλι πρώτα πέντε και μετά τρεις. Δεν είναι ποτέ ένα οκτάρι: το πούλι πρέπει να μπορεί να σταθεί και στον ενδιάμεσο σταθμό.
Κινείσαι πάντα προς το σπίτι σου, δηλαδή προς τις έξι θέσεις όπου θα μαζέψεις, ενώ ο αντίπαλος κινείται προς την αντίθετη. Οι διπλές παίζονται τέσσερις φορές: τα εξάρια είναι τέσσερις κινήσεις των έξι, όχι δύο.
Οφείλεις να παίξεις και τα δύο ζάρια αν υπάρχει νόμιμος τρόπος. Αν παίζεται μόνο το ένα, το παίζεις και χάνεις το άλλο. Αν παίζονται και τα δύο αλλά όχι μαζί, είσαι υποχρεωμένος να παίξεις τον μεγαλύτερο αριθμό.
Τι είναι πόρτα και τι χτύπημα;
Μια θέση με δύο ή περισσότερα δικά σου πούλια είναι πόρτα, και ο αντίπαλος δεν μπορεί να πατήσει εκεί. Έξι πόρτες η μία δίπλα στην άλλη είναι τείχος που δεν προσπερνιέται με καμία ζαριά, και το να χτίσεις ένα τέτοιο τείχος τη σωστή στιγμή είναι σχεδόν όλο το παιχνίδι.
Μια θέση με ένα μόνο πούλι είναι ακάλυπτη. Αν πέσει εκεί ο αντίπαλος, το χτυπάει: το πούλι βγαίνει από το ταμπλό και πηγαίνει στη μπάρα, δηλαδή πίσω στην αρχή. Όσο έχεις πούλι στη μπάρα δεν επιτρέπεται καμία άλλη κίνηση, πρέπει πρώτα να το ξαναμπάσεις στο σπίτι του αντιπάλου με τη ζαριά σου, και αν οι θέσεις που χρειάζεσαι είναι πόρτες, χάνεις τη σειρά σου.
Στο τάβλι δεν πληρώνεις για το ρίσκο που πήρες. Πληρώνεις για το ρίσκο που δεν χρειαζόταν.
Πώς μαζεύεις τα πούλια;
Όταν και τα δεκαπέντε πούλια σου βρεθούν μέσα στο σπίτι σου, αρχίζεις να μαζεύεις. Ένα εξάρι σηκώνει πούλι από την έκτη θέση, ένα τρία από την τρίτη, και ούτω καθεξής. Αν φέρεις αριθμό μεγαλύτερο από την πιο μακρινή σου κατειλημμένη θέση, σηκώνεις από εκεί.
Ένας κανόνας που κοστίζει παρτίδες: αν σε χτυπήσουν ενώ μαζεύεις, το μάζεμα σταματά αμέσως. Πρέπει να ξαναφέρεις εκείνο το πούλι απ' τη μπάρα ως το σπίτι σου πριν σηκώσεις οτιδήποτε άλλο. Γι' αυτό η τελευταία φάση δεν είναι ποτέ διεκπεραίωση.
Τι μετράει ο μάρσος;
Νικά όποιος μαζέψει πρώτος και τα δεκαπέντε. Πόσο αξίζει η νίκη εξαρτάται από το τι πρόλαβε ο άλλος.
- Απλή νίκη: ο αντίπαλος έχει μαζέψει τουλάχιστον ένα πούλι. Μετράει ένα.
- Μάρσος: ο αντίπαλος δεν έχει μαζέψει κανένα. Μετράει διπλά.
- Διπλός μάρσος: ο αντίπαλος δεν έχει μαζέψει κανένα και έχει ακόμη πούλι στη μπάρα ή μέσα στο δικό σου σπίτι. Μετράει τριπλά.
Ο κύβος διπλασιασμού πολλαπλασιάζει όλα τα παραπάνω. Πριν ρίξεις, μπορείς να προτείνεις διπλασιασμό: ο άλλος είτε δέχεται και η παρτίδα αξίζει διπλά, είτε αρνείται και παραδίδει αμέσως έναν πόντο. Στα καφενεία ο κύβος συχνά μένει στην άκρη, στο σοβαρό παιχνίδι είναι η βαθύτερη ικανότητα του ταβλιού.
Είναι το τάβλι τυχερό παιχνίδι;
Σε μία παρτίδα τα ζάρια κρίνουν πολλά, και εκεί ακριβώς είναι η ομορφιά: ένας αρχάριος μπορεί να κερδίσει έναν δυνατό παίκτη απόψε, οπότε αξίζει να κάτσει στο τραπέζι. Σε πολλές παρτίδες όμως ο θόρυβος αλληλοαναιρείται και η ικανότητα κυριαρχεί, γι' αυτό τα ίδια ονόματα ανεβαίνουν σε κάθε βαθμολογημένη κλίμακα.
Το μόνο που χρειάζεται είναι να είναι τα ζάρια τίμια. Στο Orion δεσμεύονται με SHA-256 πριν αρχίσει η παρτίδα και ο σπόρος αποκαλύπτεται στο τέλος, οπότε οποιοσδήποτε μπορεί να ξαναϋπολογίσει κάθε ζαριά στο orion.arthea.ai/verify, χωρίς λογαριασμό. Η βαθμολογημένη κλίμακα ξεκινά όλους από το μηδέν, και η Πρώτη Σεζόν, Το Πρώτο Πέρασμα, ανοίγει την 1η Σεπτεμβρίου 2026.